Arada senin de Instagram hikayelerine bakarken priz başında öylece kaldığın, “çıkamadığın” videolar yüzünden yapacağın işi unuttuğun oluyor mu? Bu yazıda sosyal medyanın zararlarını anlattım.
Sosyal medyayla ilişkin nasıl? Telefonun hep elinin altında mı? Bildirimlerinin ne kadarı açık? Bazen çevrimiçi-çevrimdışı dengesini tutturamadığın oluyor mu? Senin için geçerli değilse bile bu durumu yakınlarında gözlemlediğinden eminim.

Peki yoğun sosyal medya kullanımının zararları neler?

1. Depresyon

Depresyon

Depresyon

UCLA Brain Mapping Center’daki (Kaliforniya Üniversitesi’nde beyin haritalamalarıyla uğraşan merkez) nörologların dediğine göre[1] paylaşımlara gelen beğeniler, beyinde neredeyse sarhoş edici bir etkiye sahip. Beynin ödülle ve ödüllendirilmeyle ilgili bölümü, beğeni gördükçe ışıldıyor ve paylaşılan gönderi beğenildiğinde (özellikle yaşıtlar tarafından) kişi de içeriğinden bağımsız olarak o gönderiyi beğeniyor. Beğenilmediğinde ise paylaşan da paylaştığından çok memnun olmuyor ve eğer uyanık hâlini elden bırakırsa bu iş beğenilmeme hissine, oradan depresyon başlangıcına kadar ilerliyor. Hiç bol sayıda beğenisi olan bir gönderiyi çok sevmesen de beğendiğin oldu mu? Uzmanlar bunu da beğenilme ve onaylanma motivasyonunun bir getirisi olarak açıklıyor. Bu etkileri ergenlik çağındakiler daha çok yaşıyor. Yapılan araştırmada beyni MR makinesiyle izlenen gençlerin beğeni aldıklarında çikolata yemişçesine ya da bir piyango kazanmışçasına mutlu olduğu gözlemlenmiş.

2. Beklentilerimden Arınmayı Bekliyorum

Beklentiler

Beklentiler

İnternette, hayatın içinde yaşanan olağan bir akıştaki özgün olay ve hâllerin yerine kurgusal boyutu daha ağır basan görüntülerle karşılaşılıyor. Bu durum bazen hayata dair çok da gerçekçi olmayan beklentilere girmeye neden olabiliyor. Hayattan sosyal medyada gördüğüne benzer deneyimlerin beklentisine girip bunları gerçekleştiremediğinde mutsuzluğa kapılabiliyorsun. Kimi zaman gerçeklik algının bozulduğunu bile düşünebiliyorsun.

3. Acaba Şu An Neler Kaçırıyorum?

Acaba-Su-An-Neler-Kaciriyorum

Acaba Su An Neler-Kaciriyorum

FoMO’yu duydun mu? “Fear of missing out” ifadesinin ilk harflerinden oluşan FoMO, “fırsat kaçırma korkusu” anlamına gelen bir sosyal kaygı çeşidi. Başkalarının sosyal medya hesaplarını gördüğünde onların yapmakta olduğu aktiviteleri kaçırdığın hissine kapılıyorsan, yeni trendleri, güzel mekânları ve herkesin bahsettiği o yeni diziyi aynı anda takip edeceğim diye amansız bir maratona giriyorsan yaşadığın şeyin adı FoMO olabilir. Yoğun sosyal medya kullanımı bu anksiyete hâlini körükleyebiliyor.

4. Uykum Kaçtı

Uykum-Kacti

Uykum Kacti

Günümüzün en popüler sorunlarından biri de uykusuzluk. Sosyal medya ile uykusuzluk arasında net bir neden-sonuç ilişkisi olmasa da uzmanlar bu ikilinin birbirine bir biçimde bağlı olduğundan emin. Her şeyden önce sosyal medyanın artırdığı depresyon ve stres, insomnia’nın da etkenleri arasında. Bunun yanında telefon ve bilgisayar ışığı özellikle geceleri bizi fiziksel olarak epeyce yorabiliyor. Bu da vücudumuzun günlük ritmini (sirkadiyen ritim) olumsuz yönde etkileyerek uykumuzu kaçırabiliyor.

5. Doktor, Şuram Ağrıyor

Doktor-Suram-Agriyor

Doktor Suram Agriyor

North American Spine Society’nin yayını The Spine Journal’a göre[2] son yıllarda artan boyun ve sırt ağrıları ile sinir zedelenmelerinin nedeni, vücudumuzun telefon kullanırken aldığı tuhaf şekiller. Hatta bunun “text neck” (mesaj boynu) diye bir ismi bile var. Fakat yakın ilişkiden mahrum kalınca yaşadıkların da bunlardan farklı değil. Salzburg Global Media Academy’nin 10 ülkeden 100 kişiyle yaptığı ‘Unplugged’ adlı araştırmaya göre[3] bir gün boyunca teknoloji ve iletişimden mahrum bırakılan 5 öğrenciden 4’ü, fiziksel sıkıntı, panik, kafa karışıklığı ve yalnızlık hissi yaşıyor.